Episode 2 : Gek word je van die vent!

De sociale dienst van de gemeente Apeldoorn voert ten tijde van de bijstandsaanvraag van Ray Heijder het zogenaamde 'Direct Actief', een gedrocht dat aan allerlei kanten rammelt. Het is een traject dat moet overkomen als een serieuze poging tot snelle toeleiding naar werk. Eigenlijk hoofdzakelijk bedoeld om te ontmoedigen en aanvragers van een uitkering voortijdig te laten sneuvelen (afhaken). Ray heeft er na een snelle inschatting meteen zijn grote twijfels over en dat wordt hem door de gemeente niet in dank afgenomen. Saillant detail is dat zij niet veel later deze aanpak als mislukt de nek omdraait.

Direct Actief is een combinatie van training en werk. Het duurt vier weken. Ray registreert bij het onderdeel training een bedroevende incompetentie van de twee dames die de sessies verzorgen. Linda en Marleen, allebei naar zijn oordeel niet geschikt voor hun taak. Eén van beiden komt zelfs heel labiel en kwetsbaar over. Ze hangt er vier weken ook maar een beetje bij en lijkt niet over de startkwalificatie te beschikken om deze verantwoordelijke taak te kunnen uitvoeren.

Toch pretendeert de gemeente Apeldoorn zich alleen van gedegen professionals te bedienen. Weken later zal Ray van klantmanager Marco te horen krijgen dat hij dit soort werk never nooit zal kunnen doen nadat hij aangeeft ambitie te hebben om iets in het sociaal domein te gaan doen.

Nee meneer Heijder daar heeft u bij ons, maar ook bij elke andere gemeente, een afgeronde Hbo-opleiding voor nodig en ik draai lang genoeg mee om te kunnen bepalen dat hier geen uitzondering op mogelijk is.

Wat een enorm gestuntel bij dat Direct Actief op Hbo-niveau! Terwijl het hier om grote belangen van zo'n 15 tot 20 cliënten gaat. Ray beschouwt het geheel als minachting van de kandidaten, een belediging naar burgers toe.

Over het werktraject is hij qua begeleiding beter te spreken. Maar het blijkt niet meer te zijn dan een verplicht kunstje afgeleid van de Participatiewet, maar wel met elementen die toch niet helemaal reglementair lijken. Daarover meer in een latere episode van Rayconstructie.


Nagel aan de doodskist

Tijdens de trainingssessies zitten Linda en Marleen duidelijk met Ray in hun maag. Dat geven zij in de groep niet toe, maar echt verbergen kunnen zij het ook niet. Nu is het ook wel lastig als er in een groep een wijsneus zit terwijl je ervan uitgaat dat deze alleen bestaat uit afhankelijke, hulpbehoevende, best zielige kandidaten met afstand tot de arbeidsmarkt.

Als groepsleiding verwacht je het niet; waarom heeft men deze gast bij ons ingedeeld? Iemand zit niet voor niets in de bijstand en huh... hoe kan hij als hij zo bijdehand doet, geen baan hebben?

Waarom is Ray Heijder er niet buiten gehouden, net zoals eerder die knul die bij de startbijeenkomst? Die werd gelijk geannuleerd toen bij het voorstelrondje bleek dat hij officieel gediagnosticeerd is als zwaar GGZ-geval. Die 'mocht' gelijk vertrekken voor een ander traject.

Oh stop maar, jij hoort hier helemaal niet. Je mag gelijk gaan.

Dankzij het opgevraagde dossier van Ray, kunnen we nu vaststellen dat de dames de kritische deelnemer inderdaad als een nagel aan hun doodskist beschouwden.

In het verslag Linda/Marleen lezen we:

Betr doet goed mee met de groep. Is wel erg van de regelgeving en gaat discussies aan.

'Betr' zal wel staan voor 'Betrokkene'. Bij wat, een misdrijf? Maar goed...

Een opmerkelijke uitspraak tegen het licht van de nadruk die de gemeente zelf direct legt op rechten en boven alles plichten. Al bij het eerste contact kreeg de groep te horen dat iedereen geacht wordt de wet te kennen en dat bij het niet houden daaraan een maatregel kan worden opgelegd. Je kunt zelfs een fikse boete riskeren!

Het komt over alsof de gemeente alleenrecht heeft op 'van de regelgeving zijn'. Als een burger het is, geldt dat kennelijk als minpunt.

En tja, heel vreemd: je organiseert sessies in groepsverband waarin je de deelnemers in een kring opstelt en dan denkt er eentje daarvan dat er ruimte voor discussie is. Wat een brutaliteit!


Kritiek? Een no go!

Al een tijdje ergert Ray Heijder zich aan de bejegening van de kandidaten waar hij er een van is. Dat is al zo vanaf de startbijeenkomst waarbij tijdens het voorstelrondje meerdere deelnemers vernederd werden in de groep. Dat soort mensonterende fratsen kan onze lastpost nu eenmaal niet verkroppen. Waarom zou trouwens van hem (en ieder ander) mogen worden verwacht dat hooghartige professionals mensen laag wegzetten? En dan ook nog eens ten overstaan van lotgenoten.

Linda en Marleen leggen in hun interne verslag vast:

Hij gaat over alles in discussie.

Hè wat vervelend dames, maar zou daar dan misschien aanleiding voor kunnen zijn?

By the way, noem eens een voorbeeld.

Wanneer een Syrische dame zich voorstelt tijdens de eerste bijeenkomst en zij aangeeft drie kinderen te hebben en haar man niet werkt, wordt aan haar gevraagd welk werk ze zoekt. Ze geeft aan met kinderen te willen werken, maar ook wel productie of schoonmaak te willen doen. Er wordt aan haar gevraagd, met het oog op bemiddeling of zij een rijbewijs heeft, zij in ploegen wil werken etc. Dan heeft hij commentaar op deze vraag omdat zij een jong kind heeft van 9 maanden. 'Hoe kun je vragen of zij in ploegen wil werken?' Zo gaat het nu twee weken lang. Hij heeft overal commentaar op.

Wat een stemmingmakerij Linda en Marleen! Als participeren in de groep 'overal commentaar' op hebben is, haal die vent er dan uit! Als Ray Heijder vanuit compassie met zijn medemens jullie tekortkomingen probeert op te vullen, maar jullie daar niet mee kunnen dealen, vraag dan aan de baas om het met hem anders aan te vliegen.

Verwacht niet van hem dat hij zich neerlegt bij het ontbreken van de menselijke maat, bij het nodeloos onder druk zetten van extra kwetsbaar persoon. Want dat is de Syrische vrouw, ook volgens de rest van de groep, die later meerdere keren barmhartig voor deze kandidaat zal zijn daar waar de professionals het zal laten liggen. Er zullen zelfs nog tranen vloeien over elkaars leed!

Dat is mensenwerk en emotie, dat is even schrikken hè geprogrammeerde gemeenterobotjes?

Ray beschouwt het als zijn burgerrecht en -plicht om op te komen voor anderen. Dat is zelfs een aanbeveling van overheidswege in allerlei campagnes.

Linda en Marleen jullie falen en 'zo gaat het nu twee weken lang!'

Tja het is ook niet leuk dat enkele kandidaten in de groep hardop roepen dat Ray beter voor het klasje kan gaan staan.


Volgende episode

In deze tweede episode van Rayconstructie hebben we gezien dat Ray Heijder voor de (naar gemeentelijke maatstaven) professionals maar een lastige vent is die over alles in discussie gaat.

Misschien geef jij hen als lezer nu al gelijk en heb je ook het beeld van Ray als iemand die zichzelf heel wat vindt. Wellicht vind jij net zo dat hij als aspirant uitkeringstrekker maar eens op de kleine steentjes moet gaan lopen. Dan is het beter om dit feuilleton niet verder te volgen, want dit is nog maar het begin van zijn kruistocht tegen de mensonterende bejegening van burgers door de gemeente Apeldoorn.

In de volgende episode zien we dat Ray Heijder het echt helemaal heeft gehad met Direct Actief en officieel het vertrouwen in dit traject opzegt.

Surf naar Rayconstructie