Episode 1 : De toon is gezet

Maandag 21 maart 2016, een gewone dag bij het Werkplein Activerium, de sociale dienst van de gemeente Apeldoorn. Maar niet voor Ray Heijder en zijn halfbroer. Achter hen ligt een zware tijd die werd afgesloten met een onafwendbaar faillissement. Zowel mentaal als financieel uitgeput melden zij zich samen bij de intake voor een bijstandsuitkering. Onverschrokken en een beetje giechelend, maar dat is om zich nog een beetje groot te houden na een dramatische periode.

De twee mannen nemen plaats in een hokje en zien een gemeenteambtenaar tegenover zich geplaatst. In eerste instantie is dat oké, want een cliënt heeft het recht om zich te laten begeleiden. Maar al snel (na wat gefluister met een collega) besluit de ambtenaar dat het duo moet worden opgesplitst. Zowel Ray als zijn halfbroer zijn immers belanghebbende en dan moet dat kennelijk discreet worden aangevlogen.


Vloeken in de kerk

Wij komen voor gratis geld!

Wat zegt u daar? Zo noemen we dat niet en dat is het ook niet. Dat is niet zo handig van Ray Heijder en hoewel hij het in een jolige bui zegt (door de zenuwen van het moment en de achterliggende periode) begaat hij een doodzonde. De ambtenaar maakt driftig en getergd een aantekening.

Niet opschrijven hoor mevrouw, ik maak maar een grapje!

Te laat! Je hebt zojuist gevloekt in de kerk Ray. 'Gratis geld' is één van de no go's in de wereld van het sociaal vangnet. In een latere episode zullen we zien dat deze uitspraak nogal wat impact heeft. Het zet namelijk de eerste toon en die galmt door, heel lang!


Dom?

Net als Willem Alexander die vijf dagen na Ray Heijder werd geboren in april 1967, kunnen we na die uitglijder gerust stellen:

Hij was een beetje dom!

Dat klopt, maar Ray Heijder is nu eenmaal zo en altijd al geweest. Niet politiek correct zijn, heeft hem in het verleden succes gebracht tijdens zijn gehele carrière, maar als mislukkeling wordt een andere houding van je verwacht.

Maar is het eerlijk om van iemand na tientallen jaren van de ene op de andere dag te verwachten dat hij zijn karakter totaal opzij zet? Nee ook niet in het geval van Ray Heijder. Daar is hij niet dom genoeg voor.

Eerder is hij te slim en dat zal hem de komende tijd de kop gaan kosten.


Karakter

Ray Heijder is een intelligente vent met een brede algemene ontwikkeling en interesse. Hij houdt van een onorthodoxe aanpak en schuwt de confrontatie niet. Hij is sociaal bewogen, maar met een onderhuidse hardheid die ook geregeld de kop opsteekt. Dat heeft nog wel eens tot verwarring geleid in zijn omgeving. Altijd al sinds zijn eerste baan: hij werkte tien jaar als Rijksambtenaar bij de Belastingdienst.

Ray heeft zich naast zijn reguliere werkzaamheden ook altijd ingezet voor sociale gerechtigheid. Dat zal in de dagen, weken en maanden die volgen na de intake op 21 maart 2018 een diepe valkuil blijken te zijn. Sterker nog, vooralsnog fataal!

Als je in een behoeftige situatie terechtkomt met een kritische mindset, pleeg dan direct karaktermoord!

Of laat het zoals het is en wees sterk en masochistisch genoeg om hetzelfde avontuur aan te gaan als Ray Heijder.

 


Meer noten op zijn zang

Nog een trekje van Ray Heijder dat hem zelf weinig succes (en vooral geen geld) oplevert, is zijn proactieve houding als er (in zijn ogen) onrecht voordoet. Dan hebben we het nog niet eens over wat hem wordt aangedaan, maar wat er in het algemeen belang gebeurt.

Dat is buitengewoon onpraktisch Ray als je zelf in nood terecht bent gekomen. Over je eigen leed heenstappen en aan anderen denken, is mooi maar misschien zou je dat toch maar niet moeten doen. Maar helaas, hij is sneller zelfdestructief dan dat hij zijn kaken op elkaar houdt een wegkijkt van onrecht. Een heilige? Beslist niet, hij niet en wie wel?

Zo blijkt al snel dat hij na de toonzettende opmerking over 'gratis geld' veel minder grappig bedoelde noten op zijn zang heeft. Hij laat in de eerste gesprekken met de gemeente uitdrukkelijk weten dat hij kritisch naar de afhandeling van zijn aanvraag voor een bijstandsuitkering zal kijken. Alsmede naar de omstandigheden daaromheen.

Een beroep doen op de voorzienigheid is nieuw voor mij, maar ik heb door de jaren heen de nodige negatieve geluiden gehoord. Ben benieuwd wat daarvan op waarheid berust.

Hiermee zette Ray Heijder ook al snel de toon tijdens het gesprek met klantmanager nummer 1.


Volgende episode

De kop is eraf met deze eerste episode van Rayconstructie. Benieuwd hoe het verder gaat? In de volgende aflevering Gek word je van die vent zien we de kritische (anderen noemen het recalcitrante) houding van Ray Heijder die 'overal over in discussie gaat' en 'op alles commentaar heeft'.

We zien hoe hij in een groep opkomt voor een lotgenoot en hoe dat niet wordt gewaardeerd door de ambtenaren van de sociale dienst.

Surf naar Rayconstructie