Interview met Ray Heijder

Lab055/0578
BurgerkrachtCentraal

Interview met Ray Heijder

16 maart 2019

Over enkele dagen is het precies drie jaar geleden dat Ray Heijder met zijn hulpvraag op grond van de Participatiewet in het sociaal domein zich meldde bij de gemeente Apeldoorn. Dat was op 21 maart 2016. Tot op de dag van vandaag sleept het conflict voort tussen hem en een machtige overheidsinstantie (waarbij ook zijn eigen gemeente Epe een bedenkelijke rol speelt). Een einde lijkt nog lang niet in zicht. Een 'goed' moment om Ray Heijder te interviewen.


Ray, hoe gaat het nu tussen jou en de gemeente Apeldoorn en gemeente Epe?

Mijn zaak is in een impasse terechtgekomen en lijkt dood. Behalve dat de gemeente Epe elke maand keurig iets meer dan € 400,- bijstand aan mij overmaakt, het geld waar ik alles van moet doen, gebeurt er eigenlijk niets meer. Er is nu sprake van een soort status quo. Voorlopig.


Is het contact helemaal verbroken?

Zo goed als. In elk geval kan ik niet meer spreken van enig kwalitatief goed contact. Nog steeds niet bedoel ik, want het is nooit wat geweest. Het dieptepunt is echter nu wel bereikt. De gemeente Apeldoorn en Epe en ik hebben ons ingegraven in ons eigen gelijk. We zullen nooit tot elkaar komen omdat een knieval aan beide kanten te grote gevolgen heeft.

Wat je bij andere gemeenten nog wel eens ziet, is het alsnog terugvallen op de kernwaarden van behoorlijkheid. Maar ik heb al lang geleden vast moeten stellen dat Apeldoorn en Epe die niet hanteren.


Maar je hebt een uitkering. Daarvoor is er toch wel contact?

Goede vraag. De wet schrijft voor dat het college van de gemeente als opdracht heeft om personen met een uitkering te ondersteunen bij arbeidsinschakeling. Die opdracht is vanaf den beginne niet uitgevoerd, maar zit nu helemaal in het slot, nadat de consulent bij de sociale dienst, in dit geval trajectregisseur werk & inkomen Epe, medegedeeld heeft dat alle ondersteuning door de gemeente is stopgezet. Dus ook op dit vlak een impasse en geen noemenswaardig contact meer.

Het is zelfs zo dat toen ik mijn plicht onlangs nakwam en verscheen op een gepland voortgangsgesprek, de consulent gewoon niet kwam opdagen!


Kan dat allemaal zomaar?

Ja en nee. Ja, omdat het gebeurt, dus dan kan het. Nee, omdat hier aantoonbaar de Participatiewet wordt geschonden. Er loopt inmiddels een bezwaar (naast een eerder bezwaar dat eind deze maand voor de bezwaarschriftencommissie komt). Daar verwacht ik net als bij al het andere ook niets van. Dat zal evenals andere zaken tot het naar de rechter stappen leiden.


Je bent er maar druk mee of niet?

Ja, maar ik niet alleen. De gemeente Apeldoorn ook en het is maar goed dat de belastingbetaler geen idee heeft wat er al aan geld in rook is opgegaan. Ik ben nog maar één geval, wel een lastig persoon, maar zeker niet de enige waarvoor de gemeenten Apeldoorn en Epe publieke middelen verspillen.


Zit je daar niet mee? Met name dat jij de aanleiding bent daarvoor?

Een beetje wel ja. Het is al erg genoeg dat ik druk leg op de samenleving vanwege mijn uitkering, ook al is deze 'maar' € 400,00 per maand. Daar moeten anderen voor werken. Maar ik kan ermee leven omdat ik er geen schuld aan heb. Een kleine drie jaar geleden lagen er enkele mogelijkheden op directe arbeidsinschakeling (betaald werk) maar dat werd door de gemeenten Apeldoorn en Epe geblokkeerd.


Leg jij niet de schuld te gemakkelijk bij een ander op deze manier?

Zo'n vraag begrijp ik een beetje, maar het is wel een dooddoener om dat mensen voor de voeten te gooien. Vooral in situaties waarbij de vraagsteller zich niet kan voorstellen dat gerespecteerde personen of organisaties in staat zijn om onbehoorlijk te handelen. Voor mij is de plek van de schuld echter net zo heilig als waar het gelijk ligt.

Ik weet wanneer ik schuld heb en wanneer niet, net als dat ik weet dat ik met de waarheid het gelijk aan mijn kant heb. Ik weiger een schuld op mij te nemen die ik niet heb, net als dat ik niet strijd voor het krijgen van gelijk wetende dat ik dat al die tijd al heb. Ik kan geen reden bedenken om dat wel te doen.


Neem je het mensen bij de gemeente wel eens kwalijk?

Ja natuurlijk. Dat is een eerste menselijke reactie. Maar dat duurt telkens niet lang omdat ik weet dat gemeenteambtenaren, maar ook gemeenteraadsleden en wethouders waar ik op vastloop, almede professionals in het commerciële adviesnetwerk van gemeenten gehoorzamende leden zijn van een lichaam (het systeem). Als functionarissen al niet hun besef van eigen verantwoordelijkheid zijn kwijtgeraakt, dan hebben ze te maken met een zeer kleine bewegingsruimte.

Soms zoeken zij de grenzen daarvan op omdat ze net als ieder mens vrij in hun denken willen zijn, maar dan volgt al snel een correctie. Ze beseffen zelf dat ze 'het niet kunnen maken' of krijgen een standje van een collega of een leidinggevende.

Onlangs nog maakte ik het mee met de consulent werk & inkomen die mij nu in de steek heeft gelaten. Hij en ik betrapten hem erop dat hij wellicht de gedachte had 'die Ray heeft verdraaid nog gelijk ook'. Hij schrok daar zo van dat hij zich begon af te vragen of zijn eigen positie er niet door in gevaar kon komen. Weken later bemerkte ik ineens een heel andere, harde toon. Ik vermoed dat er even goed op hem werd ingepraat.

Wat langer geleden had ik contact met een dame van MEE Veluwe, een naar eigen zeggen onafhankelijke cliëntondersteuner. Twee keukentafelgesprekken leidde er bij de consulent toe dat zij niets anders dan moest vaststellen dat mijn hele verhaal over de gemeente Apeldoorn en Epe zeer geloofwaardig is. Dat vertelde ze mij en dat deed mij eerlijk gezegd heel goed. Wat niet zo goed uitpakte, is dat zij dat ook aan de gemeenten liet doorschemeren. Ze werkte kort daarna niet meer bij MEE. Ze was niet meer nodig.


Dat doet wat denken aan 'Befehl ist Befehl' toch?

Nee dat is het, al ervaart men het niet als onvoorwaardelijk bevelen opvolgen. De professionals zijn jarenlang zo gevormd en ze geloven ook werkelijk met het goede bezig te zijn. Ze denken echt dat jij als burger vlot moet worden getrokken. Je zit niet zomaar tegenover ze. Jij hebt hulp nodig op de 'proven' manier en beslist niet op jouw manier. Want als jouw manier de goede was, dan zat je hier immers niet met je hulpvraag.

Ik ben daarentegen altijd vrij geweest in mijn denken en in mijn doen en laten. Dat straal ik ook uit en is waarschijnlijk de reden waarom een gemeente mij niet wil en zal toelaten in een functie in het sociaal domein. Wat ik wel een aantal keer heb geprobeerd.


Hoe liggen je kansen Ray?

Sorry, maar in dit verband is 'kansen' een jeukwoord voor mij. Het wordt te pas en te onpas door gemeenten en samenwerkingspartners gebruikt bij het aanvliegen van mensen met een hulpvraag in het sociaal domein. Burgers hebben meer aan mogelijkheden en garanties. En aan eerlijkheid rond onmogelijkheden en uitsluiting. Maar dat laatste is natuurlijk weer een jeukwoord voor gemeenten. Die hebben het zo graag over 'inclusieve samenleving' en 'meedoen'.

Mag ik in een vergelijking praten om het verder te duiden?


Ja, ga je gang!

Ik zie mijzelf als een amateur wielrenner op een stokoude racefiets. Ik heb er zelfs letterlijk eentje, een Dawes, vier jaar geleden voor € 35,- gekocht bij de kringloopwinkel. Elk voorjaar en iedere zomer probeer ik duizenden kilometers mijn fietsmaatje met een splinternieuwe Cannondale bij te houden. Hou daarbij rekening met het gegeven dat hij ook nog eens 17 jaar jonger is en mij mag een medaille voor een mega prestatie niet onthouden worden. Het gaat elk jaar allemaal net doordat mijn kompaan op gezette tijden netjes op mij wacht als de achterstand te hoog is opgelopen.


Goed bezig Ray, maar waar wil je heen met deze vergelijking?

Welnu, ik fiets nu ook al jaren met Tom Dumoulin, die op de allerbeste fiets mag rijden waarbij die van mij vierkante wielen lijkt te hebben. Hij is tot de tanden toe gesponsord en wordt voortdurend bijgestaan door een professioneel team dat hem op de voet volgt met extra materiaal.


Nu moet je ophouden, Ray!

Ja, doe ik hoor, maar waar ik heen wil, de gemeente Apeldoorn en Epe zijn mijn 'Tom Dumoulin'. Zij hebben op alle fronten een enorme voorsprong op mij. In elke etappe kan ik het wel schudden en dat is ook precies wat er gebeurt. Ook vandaag weer met het verweerschrift (pdf download 2 mb) dat ik mocht ontvangen op mijn bezwaar van 19 februari 2019. De reactie van de gemeente op de door mij aangevoerde punten is weer zorgvuldig afgewogen. Daar heeft het juridisch begeleidingsteam wel voor gezorgd.

Opvallend (en best zielig) daarbij is dat ik net als op mijn 'outdated' stalen ros, mij het snot voor de ogen trap en dan nog steeds ver achter de feiten aanloop. 'Eiser had dit' en 'eiser had dat' kunnen doen, klinkt het meermaals. Maar dat betreft voor de machtige gemeente vooraf bekende en voor mij achteraf bedachte waarheden. De gemeente kan steeds terugvallen op parate kennis, maar ik moet het hebben van voortschrijdend inzicht dat ik zelf moet verkrijgen. Al drie jaar lang. Niet op de minste plaats doordat de gemeente niet actief informeert.


Dat ziet er niet best uit. Is het dus een verloren zaak?

Dan moet ik met nog een vergelijking komen. Bijna iedereen kent het verhaal van de reus Goliath en de herdersjongen David. Daarin zie ik ook de gemeente en mijzelf.


Jij durft wel vergelijkingen te maken zeg!

Tsja, maar deze is wel gunstig voor mijzelf. Tegen alle verwachtingen in won David door de juiste gladde stenen te rapen en er eentje als doorslaggevende voltreffer op het hoofd van Goliath te slingeren.


Ja, maar vertelt het verhaal niet dat David door God werd geholpen?

Precies, ook David werd door God geholpen!

Onderdeel van:
Lab 055/0578