Burgerrechtelijk gaat het sneller

SlakBurgerrechtelijk gaat het sneller

Door Ray Heijder

Landgenoten, lotgenoten, ik heb iets door schade en schande ontdekt. We procederen verkeerd tegen onze gemeenten. We worden in het moeras van het bestuursrecht getrokken en komen daar zelden goed uit.

Ik zeg niet dat we de procedures van het bestuursrecht niet moeten volgen, maar dat we dat ook moeten doen. Naast de burgerrechtelijke weg! Bedenk dit: bestuursrecht is er vooral voor het bestuur en burgerrecht voor de burger! Klinkt best logisch, of niet?


Wie en wat dienen we?

Bij onze keuzes moeten we ons eerst afvragen: wie en wat dienen we?

Als we ons op bestuursrechtelijk terrein begeven dan dienen we bovenal het bestuursorgaan (de gemeente) en het bestuurlijk proces. Eventueel (als er nog energie en mogelijkheden over zijn) bewijzen we daarna pas onszelf als burger en onze situatie een dienst.

Willen we onszelf dienen, dan zullen we het van het burgerrecht moeten hebben!


Wat is er te behalen?

Bestuursrechtelijk is er voor ons als burgers niet zoveel te behalen, maar voor de gemeente (en vele profiteurs zoals juristen) des te meer. We kunnen er hoogstens genoegdoening uit halen dat onrechtmatig bestuur wordt gecorrigeerd, door de gemeente zelf (in bezwaar- of klachtprocedures) of op last van de bestuursrechter (bij beroepsprocedures).

Die genoegdoening bestaat uit een 'tik op de vingers' van de gemeente of een 'welgemeend excuus' met de mededeling 'dat had anders gemoeten'. Soms bereiken we iets meer, zoals het opnieuw in behandeling nemen van een afgewezen aanvraag.

Maar wat zouden we dan nog meer willen? Wat dacht je van vergoeding en/of compensatie van de schade en/of nadelen?

Maar daarvoor moeten we het niet van het bestuursrecht hebben. Daarvoor is er het burgerrecht. Dan moet er in elk geval wel aantoonbaar schade en/of nadeel zijn.

Bovendien moet er aan zes andere vereisten worden voldaan. We spreken dan van het leerstuk van de onrechtmatige overheidsdaad.


Geleerde les

Zelf heb ik dit geleerd: denk goed na wat je moet doen als je denkt door de gemeente onrecht te worden aangedaan.

De eerste logische stap die je denkt te moeten zetten als je van mening bent dat een gemeente jou onrechtmatig behandelt, is in bezwaar gaan of een klacht indienen. Het is maar de vraag of dat de beste stap is of een stap die je ook moet zetten.

Legale vertragingstactiek
Voor de bestuursrechtelijke stap heb je sowieso genoeg tijd (eigenlijk meer dan je zou willen). Je krijgt te maken met verlammende, vertragende termijnen. Denk aan het bezwaar maken. Jij hebt daarvoor zes weken nadat de gemeente een beslissing heeft genomen en aan jou bij beschikking heeft bekendgemaakt. Het maakt in theorie weinig uit of je heel gedreven direct in bezwaar gaat of vlak voor het eind van die bezwaartermijn.

De gemeente heeft namelijk ook zes weken de tijd om jouw bezwaar te behandelen en die termijn gaat pas in als jouw bezwaartermijn is verstreken. Je kunt dus zomaar 12 weken (zo'n drie maanden) verder zijn voordat je weet of je bezwaar wat uithaalt. En het kan nog erger, want als de gemeente bedenkt dat zij een adviescommissie moet inschakelen (ook al gaat het een om relatief eenvoudige kwestie) dan mag er zes weken bij worden geplust. Dan ben je 18 weken (ruim vier maanden) verder. Maar we zijn er nog niet: de Algemene wet bestuursrecht beschermt de gemeente (niet de burger dus) nog meer door een bonustermijn van nog eens 6 weken. De gemeente hoeft alleen maar aannemelijk te maken dat er meer informatie van of over jou nodig is. We zitten dan op 24 weken (bijna een half jaar).

En waarvoor? Om erachter te komen of jouw bezwaar terecht is of niet. Al die tijd kan het zijn dat jouw schade oploopt als gevolg van het afwijzen van een aanvraag of een andere gemeentelijke beslissing.

Nog meer tijdsverlies: de bestuursrechter
Met een beetje pech heb je een half jaar vertraging opgelopen en schade opgebouwd voordat je naar de bestuursrechter kunt stappen. Dat is met eigenlijk net zo weinig vooruitzichten op succes als bij de bezwaar- en/of klachtenprocedure. Maar goed, hoop doet leven.

Nieuw probleem: de rechtbanken hebben het heel erg druk doordat veel mensen denken dat er wat te winnen valt. Bij jouw half jaar achterstand kunnen nog maanden worden opgeteld voordat je gelijk krijgt of (veel vaker) in het ongelijk wordt gesteld.

Maar tegen de uitspraak van de bestuursrechter kun je in hoger beroep gaan bij de Centrale Raad van Beroep. Dan moet je echter niet gek opkijken als je uiteindelijk deze mededeling krijgt:

In verband met het grote aantal zaken dat bij de Centrale Raad van Beroep wordt ingediend, duurt het enige tijd voordat zaken ter zitting worden behandeld. Het streven is uw zaak binnen een jaar na de verzending van deze brief ter zitting te behandelen.

Lees het goed hè, het ligt niet de rechtbank, maar aan al die mensen (zoals jij) die zoveel zaken indienen!

Al met al ben je twee tot drie jaar verder voordat je definitief iets wel of niet bereikt.

En waarvoor? Om erachter te komen of jouw beroep terecht is of niet. Al die tijd kan het zijn dat jouw schade oploopt als gevolg van het afwijzen van een aanvraag of een andere gemeentelijke beslissing.


Hoe dan?

Is de geleerde les alleen dat bestuursrechtelijk procederen 'a hell of a job' is met een zeer onzekere uitkomst? Dat al die tijd jouw schade kan oplopen terwijl je er misschien wel onder bezwijkt?

Dat is een gedeelte van de les ja. Maar er is meer...

Het blijkt van belang te zijn om zo snel mogelijk vast te stellen of je aantoonbare schade en/of nadeel hebt die toe te schrijven is aan het handelen van het bestuursorgaan (de gemeente).

Is dat het geval dan moet je de veroorzaker zo snel mogelijk aansprakelijk stellen voor de schade en schadevergoeding en/of compensatie eisen. Daarbij niet vergeten te melden dat het om bekende schade gaat en jij je het recht voorbehoudt om de definitieve schade ook te claimen bij de gemeente.

Vervolgens, als de claim wordt afgewezen naar de burgerrechter vanwege het plegen van een onrechtmatige overheidsdaad.

Mijn fout door onervarenheid en onwetendheid is geweest dat ik mij in het moeras van het bestuursrecht heb laten meeslepen en erdoor ben afgeleid van de andere mogelijkheden. Daardoor is mijn schade en nadeel enorm opgelopen. Dat had met een civielrechtelijke procedure veel minder erg kunnen zijn.

Nu loop ik achter de feiten aan, maar het goede nieuws is: ik kan nog lopen!


8 november 2019