De messias en de farizeeër oet Twente

De messias en de farizeeër oet Twente

27 augustus  2019

Als warme en koude luchtstromen elkaar raken, geeft dat energie. Gebeurt dat beheerst, dan is die zelfs nuttig aan te wenden. Maar meestal geeft het gedonder. Zo gaat het precies als menselijke maat en rechtmatigheid botsen.

Door Ray Heijder

We gaan naar Enschede waar we een Twentse messias en een farizeeër vinden die het in het sociaal domein doen onweren. De warme, maar kritische dominee Jan Bonne Veldhuizen en de kille, maar toch gerespecteerde PvdA-wethouder Arjan Kampman (met de Participatiewet en inkomensondersteuning in zijn portefeuille) .

Deze blog is mede gebaseerd op het artikel Dominee haalt hard uit naar gemeente: 'Enschede profiteert van allerarmsten' (3 juli 2019) gepubliceerd door RTV Oost en geschreven door journalist Mirjam Haven.


Sociale messias

Dominee Jan Bonne Veldhuizen werpt zich op als een sociale messias die zich het lot van de allerarmsten aantrekt. Denken we aan de boodschap van dé Messias Jezus Christus, dan moeten we weten dat omzien naar de armen één van Zijn belangrijkste geboden vanuit de liefde is. De liefde voor de mens als hoogste orde van de Schepping van Zijn Vader.

Dominee Veldhuizen is daarmee een voorvechter van de zogenaamde menselijke maat.


Gemeentelijke farizeeër

Niet om hem uit te schelden, maar omdat zijn uitspraken mij eraan doen denken, noem ik wethouder Arjan Kampman een gemeentelijke farizeeër van Enschede. Hem gaat het bovenal om rechtmatigheid, ofwel het volledig werken volgens het boekje:

Staat er niet in de geschriften geschreven dat...?

De farizeeërs in de Bijbel stonden erom bekend dat zij bovenop de wetten zaten. Het goede en juiste doen, stond bij hen hoog in het vaandel en dat moest de menigte weten ook. Ze stonden op de hoeken van de pleinen te getuigen van hun deugdzaamheid.

Onlangs ging het op Twitter over een casus rond bewindvoering. Wethouder Kampman betoonde zich blij met een overwinning die bij de rechter op een burger was behaald:

Fijn dat we het toch goed deden.

Dat verraad precies waar het de wethouder om gaat: rechtmatigheid!

Via een Tweet wond ik mij daar enigszins over op en zoals we bij de heer Kamphuis vaker zien, maakte hij bezwaar tegen:

Het beeld dat geschetst wordt.

Ik vermoed dat dit één van zijn vaste mantra's is net als waarschijnlijk ook het:

Ik herken mij niet in de situatie.

Het zijn zo de handigheidjes van een farizeeër die Jezus huichelarij zou noemen.

Het is niet zo dat ik minachting heb voor de persoon Arjan Kampman (farizeeërs hadden ook groot aanzien destijds). Hij bleef correct naar mij op Twitter, nodigde mij zelfs uit voor een koffiemoment en is mij niet gaan ontvolgen of 'blocken' zoals veel laffe Twitteraars doen. Ik kijk er daarom niet van op dat dominee Veldhuizen zegt:

Een heel aardige man, een supervent zelfs.

En natuurlijk zal hij als wethouder nooit kunnen (en zeker niet mogen) toegeven dat armoede opzettelijk wordt gecreëerd door gemeenten. Het zou een gigantische game changer zijn als hij dat wel deed. Daarom zegt Arjan Kampman:

Maar het beeld dat ontstaat dat wij over de rug van armen geld proberen te verdienen, wil ik ver van mij werpen.

Het laat echter naar mijn oordeel onverlet dat het niet een geschetst beeld is, maar dat de overheid inderdaad een zeer actieve rol speelt bij de creatie van schuldenproblematiek. Al is het alleen al om de daarvoor ingekochte arrangementen voor schuldhulpverlening niet doelloos op de plank te hebben liggen.

Had de overheid wel de juiste intenties, dan begon zij zelf gisteren nog met het nalaten van de eigen misstanden tegen de menselijke maat onder het mom van rechtmatigheid.


Ik heb u niet gekend!

De huichelarij van de wethouder komt samen in een uitspraak waarin de dominee schijnheilig wordt geprezen (want wie noemt zo iemand nou openlijk een lastpak en een 'pain in the ass'?) en tegelijkertijd duidelijk wordt gemaakt dat alles keurig klopt volgens de wet en de geschriften.

We hebben veel begrip voor het werk van meneer Veldhuizen en de vrijwilligers, maar wij kijken zeer nauwkeurig naar aanvragen, we vertragen niet bewust procedures. We begrijpen dat het beeld bestaat dat we niet alles netjes doen, maar we volgen heel goed de participatiewet.

Dat zeer nauwkeurig kijken naar aanvragen is voornamelijk gericht op rechtmatigheid in het belang van de gemeente en nauwelijks in dat van de aanvrager. Als er van menselijke maat sprake zou zijn, zou men de omgekeerde toets toepassen waarbij het eerst gaat om de zorgplicht jegens de burger en vervolgens om de wettelijke verantwoording.

Ongetwijfeld zal Arjan Kamphuis met vele andere deugdzame wethouders straks bij de ingang van de hemel voor bestuurders aanvoeren dat hij het allemaal zo goed heeft gedaan. Maar er zal vanwege het minachten van de menselijke maat (niet het afschaffen van de wetten, maar de liefdevolle vervulling ervan) als hij zich niet tijdig bekeert tegen hem worden gezegd:

Ik heb u niet gekend. Ga weg van Mij gij werker der wetteloosheid!


De messias en de farizeeër oet Twente

Geen burgerbelang

Zeer nauwkeurig kijken naar aanvragen is voornamelijk gericht op rechtmatigheid in het belang van de gemeente en nauwelijks in dat van de aanvrager.

Doel is om met het excuus van bezuinigingen en afnemende bijdragen van het Rijk zoveel mogelijk de hulpvrager weg te houden van voorzieningen, deze steeds afhankelijker te maken en later als pion in te zetten voor verdienmodellen vervat in ingekochte en aanbestede commerciële arrangementen.

Als er van menselijke maat sprake zou zijn, zou men een omgekeerde toets toepassen waarbij het eerst gaat om de zorgplicht jegens de burger en vervolgens om de wettelijke verantwoording.