Duidelijkheid, schimmigheid en misdrijf bij aanvraag (P41:4)

Participatiewet artikel 41 lid 4Een aspect van de aanvraag algemene bijstand dat om extra waakzaamheid vraagt, is de door gemeenten verzonnen term wachtperiode (of zoekperiode). De term blijkt niet vanzelfsprekend voor duidelijkheid te zorgen, maar ook te leiden tot schimmigheid. In enkele gevallen dekt deze zelfs het plegen van een misdrijf door een gemeente.

Bij BurgerCertificering informatievoorziening online bijstandstandsaanvraag (Bio:b) plaatsen we gemeenten waarbij we schimmigheid of misdrijf vaststellen rond het aspect wachtperiode (zoekperiode) op de BLACKLIST. Hoe goed hun informatievoorziening verder ook is. De reden waarom wij hier streng bij zijn, is dat er alleen een gemeentebelang (voorkomen of beperken van instroom) mee wordt gediend en het burgerbelang wordt geschaad.


Verzonnen term wachtperiode (zoekperiode) 

Zowel 'wachtperiode' als 'zoekperiode' (noch enige andere term van gelijke strekking) komen we tegen in de Participatiewet. De term is om praktische redenen door gemeenten verzonnen. In eerste instantie om een hanteerbaar label te geven aan artikel 41 lid 4 van de Participatiewet. Dat wetsartikel zegt:

Een aanvraag van algemene bijstand die alleen ziet op alleenstaanden en alleenstaande ouders jonger dan 27 jaar en gehuwden waarvan beide echtgenoten jonger dan 27 jaar zijn wordt niet eerder ingediend dan vier weken na de melding, bedoeld in artikel 44, en wordt niet eerder dan vier weken na die melding door het college in behandeling genomen.

Op zich niet erg dat een term is verzonnen om dit wetsartikel in het dagelijks gebruik eenvoudig te kunnen toepassen. Probleem is echter dat zoals met veel termen, de toepassing wordt uitgebreid naar een schimmig en zelfs misdadig gebied. Zo is het ook het geval met 'wachtperiode' of 'zoekperiode' in de uitvoeringspraktijk en informatieverstrekking bij de aanvraag algemene bijstand.


Strikte toepassing wetsartikel

Er is geen wettige reden om artikel 41 lid 4 toe te passen op andere aanvragers dan uitsluitend:

- alleenstaanden of alleenstaande ouders die jonger dan 27 jaar zijn;
- gehuwden waarbij beide echtgenoten jonger dan 27 jaar zijn.

Als dit wetsartikel bij andere aanvragers wordt toegepast dan bovengenoemde categorieën, is dat altijd een wetsovertreding, dus een misdrijf.

Niet alleen in de feitelijke uitvoeringspraktijk, maar ook in de (online) informatieverstrekking aan de aanvragers moet juist worden gehandeld. Dit is niet het geval als wordt gecommuniceerd dat voor alle aanvragers een wachtperiode (of zoekperiode) geldt (hoe dit ook wordt verwoord).


Betrouwbaar

Een gemeente handelt betrouwbaar als de wachtperiode (of zoekperiode) er EXPLICIET niet van toepassing is op aanvragers waar deze volgens de Participatiewet niet voor geldt.

Maximaal betrouwbaar (op dit punt) achten wij gemeenten die in de (online) informatievoorziening een vermelding doen in welke gevallen de wachttijd (of zoekperiode) NIET van toepassing is. 

We moedigen gemeenten aan om dit te doen (maar als zij dit niet doen, is het niet fout).


Schimmig

Een gemeente handelt schimmig als zij uiteindelijk volgens de Participatiewet uitvoert, maar de wachtperiode (of zoekperiode) wel in verband brengt met aanvragers waar deze niet voor geldt.

Er zijn gemeenten die dat doen om reden van instroombeperking (gemeentebelang, dus geen burgerbelang). Aangezien men toch vanaf de meldingsdatum gaat uitkering (bij toewijzing) heeft deze werkwijze geen toegevoegde waarde. Er zijn andere, correcte manieren om aanvragers maximaal te motiveren om mee te werken aan 'werk gaat voor uitkering'.

Strikt gezien zitten schimmige gemeenten juridisch niet fout, maar in morele zin wel. Men is dan aan het manipuleren en misleiden. Een betrouwbare gemeente moet zich hier verre van willen houden.

De schimmige werkwijze leidt tot allerlei krampachtige constructies. Dat die soms ook schaamteloos in een verordening worden vastgelegd zien we bij gemeente Uithoorn. Daarbij verklapt zij zelfs wat haar beweegredenen in gemeentebelang zijn en laat ze zien dat ze willens en wetens een loopje neemt met de Participatiewet (zonder juridisch fout te zitten, maar moreel wel).

Zie de re-integratieverordening gemeente Uithoorn.
Lees zowel artikel 14 op pagina 4 als de toelichting op dit artikel op pagina 13 en laat hierbij de volgende passage even goed binnenkomen, met name de laatste zin:

Echter, het ontbreekt hier aan een wettelijke bepaling om ook de toegang tot het doen van een aanvraag te beperken. Personen die niet meer onder de wettelijke bepalingen van de zoektermijn vallen, worden dan ook te allen tijde in staat gesteld een aanvraag in te dienen. De gemeente heeft hierin ook een voorlichtende taak en mag de mogelijkheid van het doen van een aanvraag niet uit haar voorlichting weglaten.


Misdadig

Gemeenten die glashard (online) aangeven dat de wachtperiode (of zoekperiode) voor alle aanvragers van algemene bijstand geldt (in welke bewoordingen dan ook) zijn moreel gezien misdadig bezig.

Voeren ze het in het echt ook uit (dus in de uitvoeringspraktijk) dan zijn ze ook nog eens juridisch gezien misdadig.

Dergelijk gedrag is ongetwijfeld aanleiding voor een succesvolle gang naar de rechter!