Laborijn

We gaan naar Laborijn, gevormd door de Gemeenschappelijke Regeling Laborijn. Hierin werken de gemeenten Aalten, Doetinchem, Montferland, Oude IJsselstreek met elkaar samen.

De ambitie van Laborijn is dat elke inwoner de kans moet hebben op een zo zelfstandig mogelijk leven. In de visie van Laborijn draagt werk daaraan bij. De organisatie ondersteunt inwoners voor wie werk niet vanzelfsprekend is, op hun weg naar een baan. Is die baan nog niet mogelijk of lukt het alleen met een vorm van ondersteuning of begeleiding, dan staat Laborijn voor de inwoner klaar.

Dat is wat men op Laborijn.nl belooft.

Voorschot bijstand

Het voorschot bijstand dat is geregeld in artikel 52 van de Participatiewet is een aspect dat zich goed leent om het dienstverleningsniveau van gemeenten en gemeenschappelijke sociale diensten te beoordelen. Dit omdat dit onderdeel van de wet vaak wordt overtreden of tenminste ondoorzichtig lijkt te worden toegepast. Hoe zit het bij Laborijn? We onderzoeken dat online op 1 oktober 2018.

Wanneer u een uitkering hebt aangevraagd, kunt u een voorschot krijgen als er vier weken zijn verstreken na de datum van aanvraag.

Door het woord 'kunt' ademt deze eerste zin eventualiteit. Dit is een onjuiste vertaling van artikel 52 lid 1. Daarin staat stellig dat de aanvrager recht op een voorschot heeft na vier weken. Sterker nog, daar staat na uiterlijk vier weken. Dat is een recht, zelfs als het recht op bijstand nog niet eens vaststaat. Uiteraard zijn er voorwaarden en uitsluitende voorwaarden (genoemd in lid a en lid b van artikel 1), maar dat geldt bij alles waar men op basis van de Participatiewet recht op heeft.

De zin is ook nog eens onvolledig, want er wordt verzuimd te vermelden dat na het eerste voorschot vervolgens telkens uiterlijk na vier recht op voorschot bestaat.

De zin moet zijn:

Wanneer u een uitkering hebt aangevraagd, krijgt u een voorschot uiterlijk nadat er vier weken zijn verstreken na de datum van aanvraag en vervolgens telkens uiterlijk na vier weken zolang er nog geen besluit is genomen op uw aanvraag.

Voor een voorschot geldt wel dat u alle benodigde informatie volledig en tijdig hebt ingeleverd. U moet dus wel de medewerking verlenen die nodig is om een beslissing te kunnen nemen op uw aanvraag. U krijgt geen voorschot als bij aanvraag al duidelijk is dat er geen recht is op algemene bijstand.

Deze passage is een juiste vertaling van de voorwaarden en uitsluitende voorwaarden die de Participatiewet geeft bij het recht op voorschot. Door deze toevoeging is het onnodig om in de eerste zin de genoemde reservering 'kunt' op te nemen.

Krijgt u definitief de bijstandsuitkering? Dan kan Laborijn het voorschot verrekenen met uw uitkering.

Ook hier weer een eventualiteit, dit keer door het woord 'kan'. Het is namelijk zo dat het voorschot verrekend zal (moeten) worden. Bovendien is deze informatie wederom onvolledig. Als de bijstandsuitkering uiteindelijk niet wordt toegekend, moet het voorschot (moeten de voorschotten) worden terugbetaald. Het voorschot is namelijk een renteloze geldlening. De aanvrager moet zich kunnen realiseren wat het gevolg is van het ontvangen van een voorschot (voorschotten) als de aanvraag wordt afgewezen.

De zin moet zijn:

Krijgt u definitief de bijstandsuitkering? Dan verrekent Laborijn het voorschot met uw uitkering. Als uiteindelijk blijkt dat het recht op een bijstandsuitkering niet kan worden vastgesteld en uw aanvraag wordt afgewezen, moet u het voorschot (de voorschotten) terugbetalen.

Als u geen recht hebt op een voorschot maar wel in financiële nood zit, kunt u een spoedvoorziening aanvragen. Dit kan schriftelijk bij de voorzitter van gedeputeerde staten van Gelderland. De beslistermijn op de aanvraag mag dan nog niet zijn verstreken.

Dit is misleidende informatie. De aanvrager heeft altijd recht op een voorschot. Dat recht kan echter op basis van lid 1 onderdeel a en onderdeel b door Laborijn terecht worden ontzegd. Dan heeft de gang naar de voorzitter van gedeputeerde staten van Gelderland totaal geen zin.

Het in financiële nood zitten, is een door Laborijn zelf bedachte kwalificatie. De aanvrager hoeft niet in financiële nood te zitten om recht te hebben op een voorschot. Het zou zelfs niet eens zover moeten komen dat een burger in nood komt, want dan is het eigenlijk al te laat!

Het woord 'spoedvoorziening' is ook door Laborijn zelf bedacht en komt niet voor in de Participatiewet. Er is geen sprake van een spoedvoorziening, maar van een voorziening die een onrechtmatige handeling van Laborijn corrigeert. Die voorziening heet 'onverwijlde bijstand' en is beschreven in artikel 81 van de Participatiewet.

Het past overigens niet bij de ambitie van Laborijn om artikel 52 niet goed toe te passen. Het is immers de zelf uitgesproken ambitie van Laborijn dat elke inwoner de kans moet hebben op een zo zelfstandig mogelijk leven. En Laborijn belooft klaar te staan voor de inwoner!

Het inschakelen van de voorzitter van gedeputeerde staten van Gelderland is alleen een uitweg als Laborijn ten onrechte het voorschot weigert of zelfs niet eens in overweging neemt (geen of ontoereikend toepassing heeft gegeven aan artikel 52). De aanvrager doet er goed aan om daar eerst zelf van overtuigd te zijn alvorens deze stap te nemen.

De zin moet zijn:

Als u vindt dat u ten onrechte geen voorschot(ten) ontvangt van Laborijn, kunt u dit schriftelijk aankaarten bij de voorzitter van gedeputeerde staten van Gelderland. De beslistermijn op de aanvraag mag dan nog niet zijn verstreken. De voorzitter beoordeelt vervolgens of u alsnog een voorschot (voorschotten) in de vorm van een renteloze geldlening van Laborijn moet ontvangen.

Conclusie

Op 1 oktober 2018 moeten we op basis van online informatie op Laborijn.nl vaststellen dat Laborijn zich ten aanzien van het voorschot niet houdt aan de Participatiewet. Of dit in de feitelijke uitvoeringspraktijk ook zo is, is hiermee niet gezegd. We maken ons echter wel zorgen over die uitvoering.

Participatiewetteloos


Datum onderzoek
1 oktober 2018


Type organisatie
Gemeenschappelijke Regeling


Betrokken gemeenten
Aalten
Doetinchem
Montferland
Oude IJsselstreek