Gevangen in een caseload

In de uitvoeringspraktijk van de Participatiewet zijn mensen die een bijstanduitkering nodig hebben onderdeel van een caseload. Dat is een verzameling van individuele gevallen waar een medewerker bij de gemeente mee aan de slag gaat. Ben jij afhankelijk van de bijstand, dan ben jij ook toegewezen aan een caseload. Dat is altijd een momentopname, want als je langere tijd een bijstandsuitkering ontvangt, wordt je voortdurend heen en weer geschoven tussen caseloads. Je hebt dan ook te maken met steeds andere klantmanagers, consulenten of andere functionarissen.


Maak je geen illusies

Het gaat bij de gemeente nooit om jou als individu!

Maak je geen illusies en laat je niet aanpraten dat het bij jou in de gemeente echt anders is. Elke gemeente verraadt haarzelf als zij bij het naar buiten komen van een misstand naar aanleiding van een specifieke kwestie altijd standaard naar buiten komt met de gevleugelde uitspraak:

Wij gaan niet in op individuele gevallen

Dat is inderdaad precies waar men niet op ingaat, alleen de caseload is heilig.

In de meeste gevallen hebben de mensen in de bijstand dit niet door. Zij hebben óf het idee dat ze worden geholpen óf ze hebben een onbehaaglijk gevoel wat ze verder niet kunnen verklaren. De meesten leggen zich er maar bij neer en gehoorzamen zo goed mogelijk om hun uitkering niet kwijt te raken. Alle energie van zelfredzaamheid is inmiddels aan hen onttrokken.

Toch zijn ook er nog burgers die nog wel kracht hebben om zichzelf proberen te redden en met eigen initiatieven komen. Onder hen zijn er die niet alleen in eigenbelang denken, maar lotgenoten willen helpen. Sommigen stappen zelfs over de eigen sores heen! Vooral zij lopen tegen de vijandigheid van gemeenten aan.


Geïndoctrineerde onderdrukkers

De professionals in het sociaal domein die zich met hun caseload richten op mensen in de bijstand zijn geïndoctrineerde onderdrukkers. Hun hersenspoeling heet 'opleiding' en dat is een voortdurend proces. Jouw klantmanager wordt doorlopend bijgespijkerd om ervoor te zorgen dat hij of zij blijft passen in het systeemdenken en -handelen.

Ook wordt met de continue hersenspoeling voorkomen dat hun medemenselijkheid gaat opspelen en de overhand krijgt. Daarom mag er ook nooit een band ontstaan tussen hen en de burgers in de caseload. Dreigt dat toch te gebeuren dan wordt een bijstandsontvanger van de professional ontkoppeld en door overgeheveld naar een andere medewerker. Het wordt dan zo gebracht dat dit goed is voor jouw kansen om uit de bijstand te komen en je leven weer op de rails te krijgen.


Het zijn allemaal gemaakte narcisten

We horen wel eens zeggen:

Die lui bij de gemeenten zijn allemaal narcisten!

Welnu, dat is ook zo!

Niet omdat ze het per se van nature zijn (enkelen wel), maar vooral door de hersenspoeling vanuit hun opleiding en het voortdurende bijspijkeren. Ze hebben niet alle kenmerken van de geboren narcist, maar wel genoeg om jou tot waanzin en wanhoop te drijven.

Probeer maar eens wat van die eigenschappen van een narcist te herkennen in je klantmanager of consulent:

  • Oppervlakkig charmant
    Het beeld van een strenge, grijze ambtenaar bij de sociale dienst is niet meer van deze tijd. Tegenwoordig krijg je te maken met een voorkomend, aardig persoon die ogenschijnlijk het beste met jou voorheeft.
  • Superioriteit en arrogantie
    De moderne klantbehandelaar weet die charme (tegenstrijdig genoeg) goed te combineren met superioriteit en arrogantie, zonder dat je dat kunt aantonen. Wie ben jij om aan de professionaliteit van jouw contactpersoon bij de gemeente te twijfelen. Die wordt geacht 'proven' (bewezen) te zijn. Jij moet blindelings vertrouwen op je klantmanager.
  • Groot ego
    De professional in het sociaal domein heeft een groot ego en straalt dat uit. Jij als burger moet zich daaraan optrekken. Ook jij kunt je leven (weer) op de rails krijgen. De klantmanager is het levende bewijs van dat het kan. Ook voor jou. Desnoods vertelt je klantmanager dat hij of zij het ook allemaal niet is komen aanwaaien. Als jij daar een aanval op doet, wordt dit vakkundig afgeslagen met aangeleerde tactieken en gesprekstechnieken waaronder die uit het neuro linguistisch programmeren (NLP).
  • Onverantwoordelijkheid
    De klantmanager doet zich voor verantwoordelijk te zijn, maar in de praktijk laat hij of zij je in je hemd staan. Dan krijg je te horen dat je het toch vooral zelf moet doen (zelfredzaamheid). Ook een gemaakte narcist kent geen verantwoordelijkheidsbewustzijn.
  • Ondiepe emoties
    Mocht een klantmanager in jouw ogen emotie tonen, dan is dit onecht. Het is een aangeleerde narcistische trek die functioneel wordt aangewend om jou in de juiste modus te trekken. Dat is nooit in jouw voordeel. Men wil jou emotioneel hebben en niet rationeel. Laat je jezelf gaan, dan kun je verder van je stuk worden gebracht met: "U reageert nogal emotioneel. Dat is een dingetje waar we aan moeten werken alvorens we een stap verder kunnen komen."
  • Ontbreken van empathie
    De klantmanager verdiept zich niet echt in jou. Er is geen empathie (inlevingsvermogen). Mocht je toch het idee hebben dat hij of zij jou begrijpt, dan komt dat doordat er aangeleerde trucs uit standaardsituaties worden toegepast. Je denkt dat er sprake is van maatwerk, maar vergeet niet dat je slechts gevangen zit in de caseload. Als individu ben jij niets en als jij daaronder uit probeert te komen, wordt dat de kop ingedrukt.
  • Manipulatief en dominant
    De klantmanager moet de gemeentelijke organisatie en zichzelf beschermen tegen burgers. Dat klinkt onvoorstelbaar als je er nog van uitgaat dat de overheid er voor het volk is. Oorspronkelijk was dat ook de bedoeling, maar helaas. Een narcist speelt geestelijke spelletjes. Let in een gesprek maar eens op hoe vaak je heen en weer geslingerd wordt van kansrijk persoon en mens met gebreken. Dat gaat er soms heel wreed aan toe. Je zit in een achtbaan waarin je op momenten wordt opgehemeld om vervolgens te worden vernederd. Op slinkse wijze.
    Je wordt met de kanskaart 'zelfredzaamheid' uit je tent gelokt om aan te geven wat jij er allemaal zelf aan doet om uit de bijstand te komen en je ideeën op tafel te leggen. Vervolgens wordt dat allemaal van tafel geveegd als zinloos, kansloos en onbeduidend vrijwilligerswerk. Vervolgens wordt je duidelijk gemaakt dat de gemeente veel beter weet wat goed voor je is. Dat wordt ondersteund met resultaten van een ingekocht instrument (bijvoorbeeld de ABC-methode van L&D Support).
    Wie ben jij als eenvoudige burger om aan de professionaliteit van de klantmanager te twijfelen en aan veronderstelde gedegen, wetenschappelijke tools? De klantmanager is in de rug gedekt door het systeem en bepakt en bezakt met hulpinstrumenten om zich manipulatief en dominant tegenover de weerloze burger op te stellen.

Streep eronder

In de caseload wordt er van jou verwacht dat je jezelf schikt naar het totaal. Jij mag er geen individu in zijn. Daarvoor moet er een streep worden gezet onder het verleden. Dat is voor iedereen beter, beweert de gemeente. Het is voor jou niet goed om in oude patronen te blijven hangen (iets wat een hardnekkig trekje van mensen in de bijstand zou zijn) en voor de klantmanager is het anders niet mogelijk om jou op de rails te zetten. Het is altijd je eigen schuld!

De klantmanager is alleen geïnteresseerd in de toekomst.

Ondertussen zit jij met een erfenis van problemen en met niet gecompenseerde schade. Die is vaak ook door de gemeente zelf veroorzaakt. Maar daar wil de klantmanager niet aan. Hij of zij beschouwt het als enige taak om jou zogenaamd verder te helpen en niet terug te blikken op het verleden.

Zand erover, ook jij moet er maar een streep onder zetten en aan een frisse start geloven.

Jouw opgebouwde dossier is helemaal niet belangrijk en wordt niet eens betrokken in het gesprek met je klantmanager. Althans niet als het in jouw voordeel kan werken. Informatie van en over jou is alleen handig om je eventueel later ergens op te kunnen pakken waardoor je uitkering kan worden verminderd of stopgezet.

Misschien een beetje cru vergelijk, maar het doet denken aan een veroordeelde verkrachter die na uitzitten van zijn straf tegen het slachtoffer zegt:

Nu is het tijd om die gebeurtenis achter je te laten. Vergeet het, maak wat van je leven met een schone lei.

Zo'n besluit zou hoogstens een gedupeerde zelf kunnen nemen als de tijd daarvoor rijp is.


Dezelfde kam

Toch niet alle professionals in het sociaal domein die zich bezighouden met mensen in de bijstand zijn zo, of wel? Het bovenstaande verhaal scheert alle klantmanagers over één kam. Is dat wel terecht?

Jazeker!

Net zoals de overheid de burgers als 'kwetsbare mensen' en 'mogelijk frauduleus' over één kam scheert, moeten we dat ook met haar professionals doen.

Zijn het dan niet ook gewoon mensen?

Jawel, maar als zij het systeem niet gehoorzamen, zou dat carrièretechnische zelfmoord zijn. Een klantmanager die zijn of haar gevoel en geweten laat meespelen (als daar tenminste nog wat van over is) wordt de caseload afgepakt. Hij of zij moet dan wat anders gaan doen bij de gemeente of wordt in een erger geval weggepest en uitgespuugd. Als het een externe professional betreft, wordt deze door het aanbestede adviesbureau niet meer ingezet. Dat staat gelijk aan ontslag.

Het mag duidelijk zijn dat geen professional zo gek zal zijn om het zover te laten komen. De enkeling die toch buiten boot valt, komt uiteindelijk ook in de bijstand terecht. Of deze start net op tijd een eigen praktijk voor zweverige therapie (zoals mindfulness, Zen, yoga, lifecoach, positieve gezondheid en dergelijke sociale gekkigheid)  om burgers wel als mens humanitair 'aan te vliegen'. Maar dit is doorslaan naar een ander verderfelijk uiterste.

Gemaakte narcisten

Alle functionarissen die zich bij gemeenten bezighouden met mensen in de bijstand, zijn gehersenspoeld en hebben narcistische kenmerken. Reken hen dat niet aan, maar hou er rekening mee. Dat helpt jou om te verklaren waarom klantmanagers, consulenten, trajectregisseurs en dergelijke doen wat ze doen.

Protocollen Sodom

Alles wat er wereldwijd (dus ook in Nederland) gebeurt in de samenleving is niet toevallig, maar wordt gedreven door protocollen. Deze schrijven voor hoe bepaalde activiteiten moeten worden uitgevoerd gericht op het (toekomstige) totale gezag en de controle over het volk.