Eis ‘breed solliciteren’ is onrechtmatig

Werk

Eis 'breed solliciteren' is onrechtmatig

Als je in de bijstand zit of een aanvraag voor een bijstandsuitkering hebt ingediend, heb je vanaf de meldingsdatum een arbeidsplicht. Daaruit vloeien de sollicitatieplicht en andere verplichtingen voort zoals het aanvaarden van aangeboden, algemeen aanvaard passend werk.

Wat we steeds vaker zien opduiken, is dat de sociale dienst de eis van 'breed solliciteren' neerlegt bij belanghebbenden. Dit is onrechtmatig (er is geen rechtvaardiging voor in de wet) en ook nog ondermijnend (wat we in een ander artikel bespreken).


Wat bedoelt men met 'breed solliciteren'

De term 'breed solliciteren' is door (of voor) gemeenten bedacht en komt niet voor in de Participatiewet. Dat geldt ook voor de bekendere variant 'alle werk is passend'.

Een nog ernstiger en pertinent onjuiste vorm is 'iedere vacature is passend voor u.' Niet alle vacatures zijn passend!

Met breed solliciteren bedoelen de gemeenten (sociale diensten) doorgaans het op bijna alles wat voorbijkomt (moeten) solliciteren.


Passende arbeid

Gemeenten zijn aan de haal gegaan met het begrip 'passende arbeid'

Passende arbeid: alle arbeid waarin de werknemer bekwaam wordt geacht en krachten voor beschikt, tenzij er een aanvaardbare reden is waardoor dit niet van hem kan worden gevergd. Dit kan zijn vanwege lichamelijke, geestelijke of sociale problemen.

Uit deze definitie volgt dat er dus arbeid bestaat die niet passend is. Daarmee is 'alle arbeid is passend' dus per definitie onjuist.

Arbeid is niet passend als:

  1. iemand er niet bekwaam voor wordt geacht;
  2. er de krachten niet voor beschikt;
  3. er een aanvaardbare reden is dat het niet van hem kan worden gevergd;
  4. er een geldig lichamelijk probleem is;
  5. er een geldig geestelijk probleem is;
  6. er een geldig sociaal probleem is.

Terug naar de Participatiewet artikel 9 lid 1 onderdeel a waar staat:

De belanghebbende van 18 jaar of ouder doch jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd is, vanaf de dag van melding als bedoeld in artikel 44, tweede lid, verplicht:

a. naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een voorziening als bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, te verkrijgen, deze te aanvaarden en te behouden, waaronder begrepen registratie als werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen, indien hem daartoe het recht toekomt op grond van artikel 30b, eerste lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen;

Het doorslaggevende gedeelte hierin is:

naar vermogen

het woord dat we hier in elk geval niet tegen komen met betrekking tot arbeid is:

alle


Verkrijgen, aanvaarden en behouden

In het hiervoor genoemde wetsartikel (Participatiewet artikel 9 lid 1 onderdeel a) komen we drie handelingen tegen:

  1. verkrijgen
  2. aanvaarden
  3. behouden

Solliciteren ('pull')
Bij het solliciteren speel vooral het 'verkrijgen' de belangrijkste een rol. Het 'aanvaarden' is daarbij doorgaans vanzelfsprekend.
Bij solliciteren mag en moet de voorkeur van de belanghebbende doorslaggevend zijn.

Breed solliciteren kan daarom eigenlijk al niet bestaan, tenzij belanghebbende een heel brede voorkeur heeft.

Aangeboden werk ('push')
Als de bijstandsgerechtigde werk krijgt aangeboden door (of via) de gemeente dan speelt 'aanvaarden' de hoofdrol.
Die is zelfs vrij sterk: alle passende arbeid (niet verwarren met het onjuiste 'alle arbeid is passend') moet worden aanvaard. De wet schrijft dat ook bindend voor.

Dat betekent dat de voorkeur van de belanghebbende niet doorslaggevend is en zelf niet hoeft te worden meegenomen (behoorlijk is overigens om dat wel te doen).

Echter 'naar vermogen' is onverminderd van kracht. Aangeboden werk kan arbeid zijn die belanghebbende niet (of minder) leuk vindt, maar moet wel passend zijn naar de arbeidsrechtelijke maatstaven van 'passende arbeid'.

Het 'behouden' van werk moet altijd een streven zijn. Echter daarbij speelt ook de nuance ' naar vermogen'. Er zijn tal van oorzaken waardoor buiten het vermogen van de belanghebbende het behouden van werk niet slaagt.

We kunnen concluderen dat gemeenten vaak het 'solliciteren' en 'aangeboden werk' onrechtmatig door elkaar halen bij handhaving en afstemming.


Samenvattend

Een bijstandsgerechtigde mag geen breed solliciteren (breed verkrijgen van arbeid) worden opgelegd. Binnen de arbeidsrechtelijke maatstaven van 'passende arbeid' mag van aan hem of haar wel breed aanvaarden van aangeboden werk worden opgelegd.

Kort gezegd:

Breed solliciteren NEE, breed aanvaarden van aangeboden passende, algemeen geaccepteerde arbeid JA!

Advies:

Check jouw stukken goed en als de eis 'breed solliciteren' (of wat erop lijk) in staat, teken er dan niet voor! En als je dat al hebt gedaan, vraag dan om een herziening!

Leg eventueel de tekst waarover je twijfelt voor aan BurgerkrachtCentraal (contact) voor een second opinion.