Voorschot met opzet verzwegen of verdraaid

Voorschot

Woorden in het sociaal domein

BKCWiki

Voorschot

De Participatiewet is er glashelder over: het voorschot op de bijstandsuitkering (algemene bijstand). Zie de letterlijke tekst van artikel 52 rechts.
Maar wat nou te doen als je als gemeente hebt besloten bewust de wet te gaan schenden op dit element en dat ook in de uitvoeringspraktijk doet?

Dan verzwijg je het voorschot op de gemeentelijke website (en waarschijnlijk ook in andere communicatie met de inwoners). Een enorme hoeveelheid gemeenten zijn op die manier illegaal bezig (zoals te zien op de kaart Voorschotverzwijgers).

Naast het grootste deel dat het voorschot volledig verzwijgt, is er ook een veel te grote groep gemeenten die het wel vermeld maar met (ernstige) gebreken. Ze staan op de kaart Voorschotvermelders met gebreken. De meesten doen dit met kwade bedoelingen (net al zij die het voorschot helemaal verzwijgen) en sommigen bedoelen het wel goed, maar formuleren het ongelukkig.

Tot slot: een kleine minderheid van de gemeenten informeert wel getrouw aan de Participatiewet. Die gemeenten, de behoorlijke voorschotvermelders moeten als voorbeeld gezien gaan worden en gevolgd!


Automatisch verstrekken!

Gemeenten moeten het voorschot op de algemene bijstand automatisch verstrekken. De belanghebbenden moeten hierom niet hoeven vragen.

Dat hoeft de gemeente alleen niet te doen als het voorschot niet relevant meer is (als er een besluit valt op de bijstandsaanvraag binnen vier weken) of de belanghebbende niet voldoet aan de voorwaarden zoals gesteld in artikel 52 lid 1 (onderdeel a en b).

Het woord 'aanvragen' is met betrekking tot het voorschot daarom uit den boze!

Niet te verwarren met de regeling bij broodnood (zie verderop dit artikel bij 'Goed bedoeld verkeerd').


Uiterlijk 4 weken

Ook de termijn is belangrijk. Het eerste voorschot moet binnen vier weken na het indienen van de aanvraag worden uitbetaald aan de belanghebbende.

Zolang er geen beslissing is genomen op de aanvraag, moet de gemeente daarna per vier weken opnieuw voorschotten verstrekken. Ook weer automatisch zonder dat de belanghebbende erom moet vragen.

Hoewel de gemeente automatisch het voorschot op de bijstandsuitkering moet betalen, mag best van de belanghebbende worden verwacht dat deze even aan de bel trekt als het niet gebeurt. Maar die moet dan wel bekend zijn met het fenomeen voorschot.


Goed bedoeld verkeerd

Er zijn ook gemeenten die juist ruimhartig zijn naar hun kwetsbare inwoners. Zij willen aanvragers van bijstand niet eens vier weken laten wachten. Zij proberen daarover ook op de gemeentelijke website te informeren.

Het probleem is dat zij daarbij vaak het voorschot en de hulp bij de zogenaamde broodnood met elkaar verwarren en vervolgens de informatie onbetrouwbaar en onbehoorlijk maken. Precies wat niet hun bedoeling is en wat ons ten onrechte een negatief beeld over hen geeft. Jammer, want het is eenvoudig te verhelpen of te voorkomen met de juiste woordkeuze. Zie hiernaast het perfecte voorbeeld van gemeente Midden-Delfland.

Kern van het verhaal moet dan zijn dat het voorschot automatisch (zonder erom te vragen) wordt verstrekt na uiterlijk vier weken. Als die periode zelfs te lang is doordat de belanghebbende in broodnood verkeert, dan kan de gemeente eerder te hulp schieten. Een fatsoenlijke gemeente zal dat ook doen. Maar hierbij mag dan wel van de belanghebbende worden verwacht dat hij of zij hier een verzoek voor doet en de nood aantoont.

De perfecte tekst van de gemeente Midden-Delfland

Bij de gemeente Midden-Delfland hebben we de perfecte tekst over het voorschot aangetroffen op www.middendelfland.nl.

Voorschot
Na uw aanvraag voor een bijstandsuitkering kan het even duren voordat u de uitkering ontvangt. Daarom krijgt u een voorschot op uw uitkering totdat u uw uitkering definitief ontvangt. Het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsuitkering die u kunt krijgen.

Binnen 4 weken na uw aanvraag krijgt u het voorschot van de gemeente. U blijft het voorschot ontvangen tot er een besluit is genomen door de gemeente over uw recht op bijstand.

Geen voorschot
Er is niet altijd recht op een voorschot. Er zijn drie uitzonderingen:

U heeft de gegevens waar de gemeente om heeft gevraagd nog niet, niet tijdig of onvolledig verstrekt;
U werkt onvoldoende mee; of
Op het moment van de aanvraag al is duidelijk dat u geen recht hebt op bijstand.

Als een van deze situaties zich voordoet, verstrekken wij u geen voorschot.

Voorschot voor directe aankopen (‘broodnood’)
In sommige situaties kunt u al direct een voorschot krijgen. Bijvoorbeeld als u een bijstandsuitkering heeft aangevraagd, maar niet genoeg geld heeft om uw eerste levensbehoefte (eten) te kunnen betalen. U kunt dan een voorschot vragen bij de klantmanager Werk en Inkomen, die uw aanvraag behandelt. Hierbij moet u de volgende gegevens inleveren:

Recent bankafschrift van al uw bankrekeningen;
Bewijsstukken van schulden.

Wat de Participatiewet zegt over het voorschot

Artikel 52. Voorschot

1 Het college verleent uiterlijk binnen vier weken na de datum van aanvraag en vervolgens telkens uiterlijk na vier weken, bij wijze van voorschot algemene bijstand in de vorm van een renteloze geldlening, zolang het recht op algemene bijstand niet is vastgesteld. De eerste zin is niet van toepassing indien:

a. de belanghebbende de voor de vaststelling van het recht op algemene bijstand van belang zijnde gegevens of de gevorderde bewijsstukken niet, niet tijdig of onvolledig heeft verstrekt en hem dit te verwijten valt, dan wel indien de belanghebbende anderszins onvoldoende medewerking verleent;

b. bij de aanvraag duidelijk is dat geen recht op algemene bijstand bestaat.

2 De hoogte van het in het eerste lid bedoelde voorschot bedraagt in ieder geval 90% van de hoogte van de algemene bijstand, bedoeld in artikel 19, tweede lid.

3 Het college is bevoegd om bij wijze van voorschot bijzondere bijstand te verlenen in de vorm van een renteloze geldlening.

4 Indien bijstand wordt verleend over een periode waarover met toepassing van het eerste lid een voorschot is verleend, kan deze bijstand zonder machtiging van de belanghebbende worden verrekend met dit voorschot.